Lijstjes: 2010-03

Tuesday, March 30th, 2010

Wat een maand! De agenda zat goed vol. Misschien is daardoor het lezen ‘s avonds een beetje achterwege gebleven, om niet te zeggen, onbestaande geweest.

Bijsluiter: 0 (horror!), * (slecht), ** (gewoontjes), *** (goed), **** (uitzonderlijk!)

Muziek (klassiek)

1. Pärt: Annum per Annum (Moosmann) / 1995 / ***(*)
   Een ontdekking. Moosmann haalt het onderste uit de kan van het orgel; een ondergewaardeerd instrument, zo blijkt. Naast het lieflijke en bezwerende Annum per Annum van Pärt, hoor je o.a. ook een compositie van Giacinto Scelsi. Ik kan u verzekeren: God himself ontvlucht zijn kathedraal als deze muziek losbarst! Ronduit angstwekkend. (Nb: deze muziek stelt je stereo op de proef.) (iTunes)
2. Xenakis: String Quartets (The JACK Quartet) / 2009 / ?
   Gekocht naar aanleiding van een live performance (zie verder bij concerten). Energetische, cryptische strijkkwartetten wars van enige melodie of andere verzachtende omstandigheden. Zware whisky waar ik nog niet klaar mee ben. (iTunes – Youtube)
3. La Quinta Essentia (Huelgas Ensemble) / 2009 / **(*)
   Ontbrak al geruime tijd in mijn collectie. Heerlijk bloeiende, opwellende polyfonie van een breed scala oude componisten. Boter voor de ziel. (iTunes)

Muziek (niet-klassiek)

1. Tell Me Everything (Ernst Reijseger) / 2008 / ***(*)
   Sinds zijn concert tijdens Jazz & Sounds (zie verder) ben ik een onvoorwaardelijke fan. De CD werd opgenomen in een intiem kerkje in Toscane. Je hoort mussen, gierzwaluwen en spreeuwen terwijl Reijseger zijn ding doet met zijn cello: improvisaties met aromatische vleugjes Bach en jazz. Niet te vergelijken met de intimiteit en de kracht van the real thing, maar het volstaat als aandenken aan de magische momenten die ik beleefde in Gent. (iTunes)
2. A New Way to Pay Old Debts (Bill Orcutt) / 2010 / ***(*)
   Waw! Rauw, ongefilterd akoestisch gitaargeweld. Opgenomen in Orcutt’s eigen woonst, mét de ramen open (je hoort straatgeluiden, de telefoon, een ambulance, etc). Eerlijke muziek, recht uit het hart, waarbij de ene na de andere parel voortspruit uit de gekwelde snaren. Moeilijk verkrijgbaar (op LP), wegens fucking weird shit (sic). (Palilalia Records)
3. New History Warfare (Colin Stetson) / 2008 / **
   Serieus uit mijn lood geslagen na een live uitvoering op het Jazz & Sounds festival (zie verder), onmiddellijk het album gekocht in de foyer. Het is nooit eerlijk om een concert met een CD te vergelijken, maar hier loopt écht wel iets fout. Belangrijkste tekortkoming is dat hij de tijd niet neemt om nummers (ergo het hele album) op te bouwen. De CD lijkt wel een vluchtig visite- of staalkaartje van zijn kunnen. Enfin, op zijn Amerikaans: fast food. Om nog maar te zwijgen van de idiote samples en elektrosnufjes die het geheel ontsieren… Ik troost me met de filmpjes die Bruno heeft kunnen opnemen van het concert. (iTunes)
4. Green Delay (Phronesis) / 2009 / **(*)
   Kwaliteitsjazz zonder meer. Plaats voor redelijk stevige climaxen naast aardig uitgebouwde melodische lijnen. Niemand kan zeggen dat dit slecht is. Ik vrees alleen dat ze bij mij niet zo lang zullen blijven plakken, als u begrijpt wat ik bedoel.  (iTunes)
5. Annular Gift (Ken Vandermarck) / 2009 / ***
   Niet voor gevoelige zielen: deze jongens gaan vaak flink te keer! De nummers, die vaak een dubbele structuur hebben, verkennen de grenzen van de chaos, waarna het melodisch motief telkens weer als een fenix herrijst. Als ik mag muggenziften: ik denk dat de trompetlijnen te luid zijn opgenomen. Ik hoor die (sublieme) drumpartijen er soms niet meer door.  (iTunes)

Concerten

1. Zehetmair Quartett/ 04-03-2010 / Miryzaal, Gentse Muziekconservatorium, Gent / ***
   Persoonlijke helden die twee van mijn favoriete kwartetwerken op onnavolgbare wijze hebben vastgelegd (Bartók’s Strijkkwartet No.4 en No.5), waar ik ze eeuwig dankbaar voor ben. Een sterk gepolariseerd programma, met aan de ene zijde een zeer vroege (16 jaar) Mozart met strijkkwartet in G, KV156, en aan de andere kant cutting edge hedendaags werk van Heinz Holliger. Op de Mozart viel nagenoeg niets op te merken; fijne muziek maar ook weer niet wat je noemt spannend. De Holliger (Strijkkwartet No.2, opgedragen aan het Zehetmair Quartett n.b.) was daarintegen een ander paar mouwen! Na een zeer hoekige, aggressieve en chaotische aanzet, klaart het stuk op en wordt langzaam uiteengerafeld in deels overlappende soundscapes. De laatste minuten zongen/neurieden de spelers zelfs mee; heel enigmatisch en bevreemdend. Als afsluiter zetten de Zehetmairs een knetterende versie neer van Schumann‘s prachtige eerste strijkwartet op.41. Maar dat ze dat konden, hadden ze al bewezen op hun voortreffelijke CD-opname.
2. Quatuor Danel / 08-03-2010 / Studio 1, Flagey, Brussel / **(*)
   Het Quattuor Danel, heeft bij ons naam gemaakt met de integrale strijkkwartetten van Shostakovich op Klara vanuit het Concertgebouw in Brugge. Ik mag ze wel, om het zacht uit te drukken. Helaas lieten ze deze keer steken vallen bij de twee (aartsmoeilijke) strijkkwartetten van Ligeti. De chromatische overgangen in het tweede waren onsamenhangend en niet abrupt genoeg om de spanning ten top te drijven. Bij het eerste viel me vooral op dat ze de luidere, felle passages veel beter afwerkten dan de stille, ijle stukken. Ik vermoed dat ze de Ligeti’s gewoon onvoldoende ingestudeerd hebben. Van de twee ‘creaties’ viel het Quatuor et électronique van de jonge Catherine Seba Quivering het meest in de smaak. De combinatie strijkwartet-elektronica doet altijd mijn wenkbrauwen fronsen, maar dit concert bewees dat het kan. La guêpe et l’orchidée van Benoit Mernier kon me niet bekoren: na vijf minuten was de lol er wel van af.
3. Arditti Quartet / 14-03-2010 / Studio 1, Flagey, Brussel / **
   Het tweede concert in het kader van Ars Musica, het internationale festival van de hedendaagse klassieke muziek. De Arditti’s pakken graag uit met uitvoeringen van (ultra-)moderne stukken voor strijkkwartet. Tijdens dit programma kon alleen Quartet No.2 ‘Cuerdas del Destino’ van Hilda Paredes me boeien. Het is een elegant werkje met een duidelijke structuur, richting en bedoeling; als een natuurtafereeltje dat zich langzaam ontplooit. De andere drie werken waren resp. Quartet Movement van Georges Aperghis (flauw opwarmertje); Quartet No.2 ‘Fragments on Fragility’ van Hector Parra (pocherige en onnodig elektronisch bewerkte chaos); Spirali van Marco Stroppa (miste zijn doel). Tetras van de Griek Iannis Xenakis (1922-2001) werd het hoogtepunt van de avond. Xenakis is dan ook een gevestigde waarde; de Arditti’s zijn uitverkoren vaandeldragers. As good as it gets dus. (Youtube)
4. Quatuor Danel / 24-03-2010 / Handelsbeurs, Gent / ***
   Tweede portie Danel in evenveel weken tijd. Hoe ze het klaar spelen om elke week een nieuw programma te brengen, is op zich al bewijs van groot talent. Ze begonnen de avond met het korte Reflections on the theme B.A.C.H. van de Russische componiste Goebaidoelina. Het zei me weinig. Daarna het serieuze werk: Strijkwartet no.12 van de Poolse jood Mieczyslaw Weinberg. Een erg gevarieerd kwartet waar zowel plaats is voor lyrische (solo)passages als voor krachtige, stuwende ritmes. Ik heb er erg van genoten. Niet toevallig zijn de Danels begonnen aan een integrale opname van zijn strijkkwartetten. Volgende maand wil ik er me verder in verdiepen. Na de pauze was het de beurt aan Beethoven. (Ik had het liever andersom gezien.) Ik durf en plein public toegeven dat op.130 niet één van mijn favoriete strijkkwartetten is (in tegenstelling tot Beethoeven die het zijn beste werk vond). De Große Fuge op.133, het oorspronkelijke slot van op.130, daarentegen heeft een vrij hoge spectakelwaarde: de meeste muzikanten breken hun tanden op deze monsterfuga voor strijkers. Niet zo bij de Danels: ze brachten de beste uitvoering die ik ooit hoorde.

Jazz & Sounds Festival

Mijn eerste voorzichtige stapjes in de jazz scene en al meteen een festival van extremen. Ideaal om de blik te verruimen, zo leek me. Ik heb vooral genoten van het Sounds gedeelte. De soloconcerten van Colin Stetson (koperblazer), Joëlle Léandre (contrabas), Manola Cabras (double bas) en vooral Ernst Reijseger (cello) hebben sporen achter gelaten, hoewel ze eigenlijk niets of weinig met jazz te maken hebben. Iets om over na te denken…

1. Colin Stetson (solo) / 25-03-2010 / Vooruit, Domzaal / ***(*)
   Het programmaboekje loog niet: “Zo hoorde u nog nooit iemand sax spelen.” Ik was overdonderd, letterlijk en figuurlijk. Wat een power, wat een virtuoziteit, wat een inspanning! Bruno, de goede ziel, heeft enkele filmpjes opgenomen tijdens het concert. Maar u moet die koperklanken aan den lijve ondervinden om de ervaring compleet te maken. (filmpje - filmpje)
2. Erik Truffaz & Malcolm Braff / 25-03-2010 / Vooruit, Concertzaal / *(*)
   Not my cup of tea. Ik zeg niet dat het slecht gespeeld was, maar voor mij was het te braafjes, te ongeïnspireerd en soms zelfs saai. Even knikkebollend naar de exit zitten lonken. Het was wel plezant om de fotografen bezig te zien: mannen op jacht, testosteron!
3. Hairy Bones / 25-03-2010 / Vooruit, Balzaal / **(*)
   Het was even verschieten toen ze er aan begonnen, maar ik kan wel tegen een stootje. Beeld je een basgitaar, drum, sax/clarinet en trompet in die terzelfdertijd alles, maar dan ook álles, geven. Voici, Hairy Bones. Het was soms zoeken naar de leeuwerik in de storm. Ik hou er wel van, maar had graag wat meer variatie in dynamiek gehoord. Ze bouwen vaak naar een climax die dan maar blijft en blijft duren; als een erectie die maar niet wil over gaan.
4. Joëlle Léandre (solo) / 26-03-2010 / Vooruit, Balzaal / ***
   Een madam met lef, gevoel voor humor en vooral een opmerkelijke virtuositeit. Haar contrabas is geen instrument meer, het is een lichaamsdeel geworden. Je hebt het gevoel een gesprek af te luisteren tussen twee geliefden. Ik heb gekregen waar ik voor kwam. (filmpje)
5. Flat Earth Society feat. John Watts / 26-03-2010 / Vooruit, Theaterzaal / **
   Deze jongens (en één meisje) kunnen muziek maken, zoveel is duidelijk. Jammer dat het niet mijn muziek is. Goed voor een kaskraker op Eén of het Baudelaupark tijdens de Gentse Feesten: ambiance verzekerd. John Watts mag trouwens thuis blijven de volgende keer. (filmpje)
6. Elliott Sharp’s Carbone / 26-03-2010 / Vooruit, Balzaal / *(*)
   Stevige drum en baslijnen met een laagje gitaar(?)- en harpimprovisaties (jawel). Deed me af en toe denken aan Tortoise. Al bij al nét iets te veel rock ‘n roll voor mij. Na drie nummers ben ik het afgetrapt.
7. Sophie Alour, Jozef Dumoulin, Dré Pallemaerts / 27-03-2010 / De Bijloke, Concertzaal / **(*)
   Dromerige jazz, opgebouwd volgens klassieke jazzstructuren. Af en toe wakker geschud door een opvallende drumpartij, maar al bij al een beetje saai. Een half sterretje extra omdat Sophie zo’n knappe française is.
8. Ernst Reijseger (solo) / 27-03-2010 / De Bijloke, Kraakpand / ****
   Het beste concert van Jazz & Sounds, on-ver-getelijk. Hij kreeg tot twee keer toe een staande ovatie. Wat deze man met z’n cello doet, tart de verbeelding. Niet alleen is er de performance, ook zijn muziek is verbluffend. Nederland: koester deze man! (foto)
9. Remembering Weather Report (Miroslav Vitous e.a.) / 27-03-2010 / De Bijloke, Concertzaal / *
   Het slechtste wat ik zag tijdens dit festival. Potsierlijk: goedkope elektronische vioolgeluidjes, een vals gestemde contrabas in combinatie met een futloze bende op het podium. Oude rakkers staan duidelijk niet altijd garant voor vuurwerk. Ik hoop dat het originele Weather Report beter is, maar ik heb zelfs geen zin meer om het te weten te komen.
10. Project El Negocito (feat. Manolo Cabras) / 27-03-2010 / De Bijloke, Bibliotheek / ****
    Na de fratsen van (de lichtjes gekke) Joëlle Léandre met haar contrabas had ik het wel gezien, dacht ik. Niet dus. Ik durf wedden dat u nog nooit iemand heeft zien vechten met een instrument. Cabras sloeg, raasde met al zijn kracht op en rond zijn double bas, rukte aan snaren en schopte het arme ding zelfs terwijl de vreemdste klanken op  het publiek werden afgevuurd. Tegelijk ging hij muzikaal in dialoog met twee semi-automatische muziekmachines die waren opgesteld in de bibliotheek van De Bijloke. Een intense beleving, maar niet vrijblijvend: ook muzikaal was het stuk niet te onderschatten. Ik zag dat er een opname werd gemaakt en hoop die ooit te bemachtigen.
11. Enescu Re-imagined (Lucian Ban e.a.) / 27-03-2010 / De Bijloke, Concertzaal / *
    Geeuw. Excuses aan de fans. Ik haal niets uit deze muziek.

Theater

1. Onder het Melkwoud (Jan Decleir & Koen De Sutter) / Vooruit (Concertzaal), Gent / ***(*)
   Literair meesterwerk van de zwaarmoedige dichter Dylan Thomas, vertaald door Hugo Claus, gebracht door Jan Decleir en Koen De Sutter. Grote namen genoeg? Het toneel is opgevat als een hoorspel (zo was het oorspronkelijk ook bedoeld): beide mannen vertellen beurtelings vanop een stoel en manipuleren daarbij kettingen, snaren, ketels, strijkstokken en rammelaars of bootsen geluiden na van de wind, de zee of roddelende viswijven. Het vergt inspanning om twee volle uren lang woord voor woord in je op te nemen: het taalgebruik is rijk als oude wijn en barst van de bijzinnen. Maar doordat het stuk opgebouwd is uit tientallen terugkerende miniatuurtjes, kan je de draad ongestraft even verliezen. Wanneer ik nu aan die avond terugdenk, smaak ik het zout van de zee en zie ik de groene heuvels rondom het kleine Welshe dorpje vol kleurrijke mensen. Project geslaagd! Moet ik er nog bij vertellen dat iedereen onder de indruk was van Decleir en zijn dragende stem? Wie doet dat die man na?
2. BapTieste (De Nieuwe Rederijkers) / Zaal Racing, Gavere / **
   We hebben de laatste jaren al beter gezien van onze teerbeminde Gaverse Rederijkers. Er miste iets. Dit stuk verdient een compleet andere aanpak, en dan vooral veel ernstiger. De volkse humor werkt, tijdelijk, maar doet het geheel uiteindelijk de das om. Ik denk niet dat het Molière zijn schuld is dat de mensen het achteraf een beetje saai vonden. Maar ach, we zijn te streng: leve het volkstoneel! Hoed af.

Varia

1. Clubavond Via Alpina (Oost-Vlaamse Bergsportvereninging) / Watersportbaan, Gent / *(*)
   Een koppeltje deed het verhaal van hun vier maand durende tocht door de volledige Alpen, van Slovenië tot Frankrijk (de zogeheten Via Alpina route). Net iets te veel persoonlijke indrukken en anekdotes. Ik had graag meer harde info gezien: moeilijkheidsgraden, landschappen, tips, enz. Maar sympatiek, hoor. Oh ja, beste mensen van de Bergsportvereniging: zoek aub een andere zaal (lawaai van het café!).